Từ ngày 01/09/2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH Việt Nam) đã chính thức triển khai việc sử dụng số định danh cá nhân/Căn cước công dân (ĐDCN/CCCD) thay thế mã số BHXH trên các phần mềm nghiệp vụ. Sự thay đổi này, dù mang lại nhiều tiện ích, cũng đang bị các đối tượng lừa đảo lợi dụng để giả danh nhân viên BHXH, yêu cầu người dân cập nhật thông tin hoặc thực hiện các giao dịch không có thật. Để bảo vệ bản thân và tài sản, người dân cần hết sức cảnh giác và tuân thủ các bước xác minh thông tin dưới đây.
Các điểm chính cần lưu ý
- BHXH Việt Nam không yêu cầu người dân làm thủ tục chuyển đổi mã số BHXH sang CCCD; việc này được thực hiện tự động trên hệ thống.
- Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm (số CCCD, mã số BHXH, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP) cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn, Zalo hoặc các đường link không rõ nguồn gốc.
- Cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn, email hoặc đường link lạ yêu cầu cập nhật, đồng bộ thông tin BHXH hoặc thanh toán phí.
- Chỉ sử dụng các kênh thông tin chính thức của BHXH Việt Nam để tra cứu và thực hiện các giao dịch.
- Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần ngừng liên lạc và trình báo cơ quan Công an gần nhất.
Thủ đoạn lừa đảo phổ biến liên quan đến chính sách mới
Các đối tượng lừa đảo thường xuyên thay đổi chiêu trò để phù hợp với các chính sách mới. Với việc CCCD thay thế mã số BHXH, chúng đã nhanh chóng lợi dụng để thực hiện các hành vi sau:
Giả danh cán bộ BHXH hoặc cơ quan chức năng
Kẻ gian sẽ gọi điện, nhắn tin, kết bạn Zalo hoặc gửi đường link lạ tự xưng là cán bộ BHXH, Công an hoặc cơ quan nhà nước. Chúng thông báo người dân cần "cập nhật mã số BHXH", "đồng bộ dữ liệu căn cước", "xác thực tài khoản", "chuyển đổi thông tin bảo hiểm" hoặc "cập nhật ứng dụng VssID" trong một thời hạn nhất định. Mục đích là tạo áp lực và sự gấp gáp để người dân không kịp suy nghĩ, kiểm tra thông tin.
Sử dụng đường link giả mạo và yêu cầu thông tin nhạy cảm
Sau khi tạo lòng tin hoặc sự lo lắng, đối tượng sẽ gửi các đường link lạ, thường có đuôi không chính thống (ví dụ: ".govvvn.com" thay vì ".gov.vn"). Các đường link này có giao diện giống hệt ứng dụng VssID hoặc Cổng Dịch vụ công Quốc gia để lừa người dân đăng nhập. Khi người dân nhập thông tin, kẻ gian sẽ chiếm quyền điều khiển điện thoại, lấy cắp tiền trong tài khoản ngân hàng hoặc yêu cầu cung cấp các thông tin nhạy cảm như số CCCD, mã số BHXH, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP.
Thông báo thẻ BHYT bị lỗi hoặc hết hạn
Một thủ đoạn khác là thông báo thẻ BHYT của người dân "bị lỗi", "hết giá trị sử dụng", "chưa cập nhật dữ liệu" hoặc yêu cầu chuyển đổi sang thẻ bản cứng, thẻ định danh điện tử. Sau đó, chúng hướng dẫn truy cập đường link hoặc yêu cầu chuyển tiền lệ phí để giải quyết. Cần nhớ rằng BHXH Việt Nam không yêu cầu người dân chuyển tiền hoặc nộp phí để giải quyết các thủ tục BHXH, BHYT.
Checklist 5 bước xác minh thông tin để phòng tránh lừa đảo
Để tự bảo vệ mình trước các thủ đoạn lừa đảo tinh vi, người dân cần thực hiện theo checklist 5 bước sau:
- Kiểm tra nguồn gốc thông tin: Luôn đặt câu hỏi về nguồn gốc của cuộc gọi, tin nhắn, email hoặc đường link bạn nhận được. BHXH Việt Nam và các cơ quan công an không có chủ trương gọi điện, nhắn tin, kết bạn Zalo hay gửi đường link yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP hoặc chuyển tiền.
- Không truy cập đường link lạ: Tuyệt đối không nhấp vào các đường link không rõ nguồn gốc, đặc biệt là những đường link có giao diện giống các trang web/ứng dụng chính thức nhưng địa chỉ không quen thuộc. Hãy tự mình gõ địa chỉ trang web chính thức (ví dụ: baohiemxahoi.gov.vn, dichvucong.gov.vn) vào trình duyệt.
- Không cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm: Không bao giờ cung cấp số CCCD, mã số BHXH, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc bất kỳ thông tin cá nhân nhạy cảm nào cho người lạ qua điện thoại, tin nhắn hay đường link. Các cơ quan chức năng không bao giờ yêu cầu những thông tin này qua các kênh không chính thức.
- Sử dụng kênh thông tin chính thức để xác minh: Khi có nhu cầu cập nhật, điều chỉnh thông tin hoặc giải quyết các chế độ BHXH, hãy liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH địa phương, truy cập Cổng Dịch vụ công Quốc gia, ứng dụng VssID hoặc gọi tổng đài 19009068. Đây là những kênh chính thức và an toàn để bạn tra cứu và thực hiện các giao dịch liên quan đến BHXH.
- Trình báo cơ quan công an khi có dấu hiệu nghi vấn: Nếu bạn phát hiện bất kỳ dấu hiệu nghi vấn nào của hành vi lừa đảo, bị đe dọa hoặc yêu cầu chuyển tiền, hãy ngừng mọi liên lạc và trình báo ngay lập tức cho cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ và xử lý kịp thời.
Làm thế nào để kiểm tra thông tin BHXH của bạn một cách chính xác và an toàn?
Để kiểm tra thông tin BHXH của mình đã được đồng bộ với CCCD hay chưa, hoặc để tra cứu các thông tin liên quan khác, bạn có thể sử dụng các phương pháp sau:
- Qua ứng dụng VssID: Đây là ứng dụng BHXH số của BHXH Việt Nam. Bạn có thể tải về từ App Store hoặc Google Play. Sau khi đăng nhập, bạn có thể tra cứu quá trình tham gia BHXH, BHYT, BHTN, thông tin thẻ BHYT, lịch sử khám chữa bệnh và nhiều thông tin khác. Ứng dụng này cũng hiển thị thông tin CCCD của bạn nếu đã được đồng bộ.
- Qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia: Truy cập địa chỉ dichvucong.gov.vn, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử (VNeID) hoặc tài khoản Cổng Dịch vụ công. Tại đây, bạn có thể tra cứu các thông tin liên quan đến BHXH và thực hiện một số dịch vụ công trực tuyến.
- Liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH: Đến trực tiếp cơ quan BHXH tại địa phương bạn cư trú để được cán bộ BHXH hướng dẫn và hỗ trợ kiểm tra thông tin.
- Gọi tổng đài BHXH Việt Nam: Gọi đến số tổng đài 19009068 để được tư vấn và giải đáp các thắc mắc liên quan đến chính sách BHXH, BHYT.
Bảo vệ thông tin cá nhân là trách nhiệm của mỗi người
Việc chuyển đổi mã số BHXH sang CCCD là một bước tiến trong cải cách hành chính, nhưng cũng là cơ hội để kẻ gian lợi dụng. Nâng cao cảnh giác và chủ động xác minh thông tin là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân khỏi các chiêu trò lừa đảo. Hãy luôn nhớ rằng, BHXH Việt Nam không bao giờ yêu cầu người dân chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin nhạy cảm qua các kênh không chính thức. Bằng cách tuân thủ các hướng dẫn trên, bạn sẽ góp phần xây dựng một môi trường trực tuyến an toàn hơn cho chính mình và cộng đồng.
Tài liệu tham khảo